زعفران قائنات
زرشک پفکی بیرجند
درختچه زرشک:
زرشک گیاهی با بیش از 660 گونه در دنیاست که به دو نوع اصلی هستهدار و بیهسته تقسیم میشود. در ایران هر دو نوع یافت میشود، اما گونه زراعی و بیهسته آن که به زرشک قرمز خراسان جنوبی معروف است، بیشترین استفاده را دارد. نوع هستهدار معمولاً خودرو بوده و در مناطق شمال و شمال شرق کشور مانند دماوند، آمل و بجنورد رشد میکند.
میوه زرشک قرمز:
میوه زرشک قرمز بیضیشکل، قرمز و آبدار است. طعم آن ترش یا ترش و شیرین است که بستگی به زمان چیدن آن دارد. این میوه هم به صورت تازه و هم خشکشده مصرف میشود، اما نوع خشک آن که با نامهایی چون زرشک پلویی، زرشک قرمز و زرشک بیدانه شناخته میشود، کاربرد بیشتری دارد. خراسان جنوبی تنها منطقه اصلی کشت و تولید این نوع زرشک در ایران و جهان است.
زرشک پفکی:
زرشک پفکی یا تالاری نوعی زرشک خشک فرآوریشده است که از زرشک تازه تهیه میشود. این نوع زرشک بافتی نرم، اسفنجی و پفکرده دارد و طعم آن شیرینتر از زرشک خشک معمولی است. به دلیل ظاهر جذاب و طعم خاص، بیشتر در تنقلات، دسرها و تزئین غذا استفاده میشود.
فرایند تولید زرشک پفکی:
برای تولید زرشک پفکی، شاخههای زرشک با میوه، برگ و خار بریده شده و به سولههای مخصوص منتقل میشوند. در این سولهها، شاخهها یا آویزان شده یا روی تالارهایی از چوب و فلز پهن میشوند. با تهویه مناسب و جریان هوای طبیعی یا با استفاده از فن، زرشکها به آرامی و در طی 3 تا 6 ماه خشک میشوند. این فرایند آهسته باعث حفظ شکل اولیه و پفدار میوه میشود که به آن «زرشک پفکی» یا «زرشک تالاری» میگویند.
عناب
عناب (Ziziphus jujuba) درختچهای از تیره سنجدیان و بومی مناطق گرم و خشک است که ارتفاع آن تا ۱۰ متر میرسد. برگهایش بیضیشکل و بدون کرک بوده و میوهاش ابتدا سبز و گرد و سپس قرمز تیره و چروکیده میشود. عناب باکیفیت رنگ تنه قهوهای دارد و صافتر و شیرینتر از نوع بیکیفیت است.
پراکندگی جغرافیایی:
خاستگاه اصلی آن آسیای جنوبی است و ایران، بهویژه خراسان جنوبی، دومین تولیدکننده بزرگ عناب در جهان است.
ویژگیهای گیاهشناسی:
عناب خزانپذیر، گلهای زرد مایل به سبز و میوهای بیضی شکل با طعمی شبیه سیب دارد که در پاییز میرسد.
مصارف خوراکی:
در جهان به شکل خشکشده، شربت، چای، سرکه و شیرینی مصرف میشود. در ایران، بیشتر بهصورت خشک استفاده میشود.
خواص دارویی:
عناب آرامشبخش، تصفیهکننده خون، تقویتکننده دستگاه گوارش، ضدالتهاب، ضدسرطان، و مفید برای کبد و پوست است. مصرف بیشازحد آن برای افراد با غلظت خون بالا توصیه نمیشود.
ارزش غذایی:
سرشار از ویتامین C، مواد معدنی، آنتیاکسیدان، فیبر محلول (پکتین) و با چربی بسیار پایین است.
